Ιζαμπέλ Iπέρ - σήμερα 73 ετών

Η αληθινή ιέρεια του γαλλικού σινεμά, η Ιζαμπέλ Iπέρ, η οποία δικαιούται να περηφανεύεται -μεταξύ άλλων- για το εντυπωσιακό διεθνές βεληνεκές μιας καριέρας που αρνήθηκε να στριμωχτεί στα όρια της Γαλλίας. Δεν αναιρεί, φυσικά, το γεγονός ότι εντός των συνόρων, η Ιζαμπέλ παίζει -κυριολεκτικά- χωρίς αντίπαλο, έχοντας αποσπάσει 16 υποψηφιότητες στα βραβεία Σεζάρ (αριθμός ρεκόρ στην ιστορία του θεσμού), έχοντας βραβευτεί δύο φορές για τις ερμηνείες της στις ταινίες La Cérémonie (1995) του Κλοντ Σαμπρόλ και Elle (2016) του Πολ Φερχόφεν.

Η Ιζαμπέλ έχει κερδίσει βραβεία και στα δύο από τα τρία μεγαλύτερα κινηματογραφικά φεστιβάλ του πλανήτη. Στο Φεστιβάλ των Καννών για τις ερμηνείες της στις ταινίες Violette Nozière (1978) του Σαμπρόλ και The Piano Teacher (2001) του Μίχαελ Χάνεκε, αλλά και στη Βενετία, για τις ερμηνείες της στις ταινίες Une Affaire de Femmes (1988, στα αγγλικά έχει αποδοθεί ως Story of Women) και La Cérémonie (1995), αμφότερες σε σκηνοθεσία (ποιου άλλου;) του Σαμπρόλ.

Στον ατελείωτο κύκλο των βραβείων της Iπέρ, να αναφέρουμε πως έχει επίσης αποσπάσει το βραβείο BAFTA για ανερχόμενη νεαρή ηθοποιό, για την ταινία The Lacemaker (1977) του Ελβετού Κλοντ Γκορετά, ενώ ο ρόλος της στο Elle του Φερχόφεν τής χάρισε την πρώτη Χρυσή Σφαίρα και την πρώτη οσκαρική υποψηφιότητα στην καριέρα της.

Το αληθινά εξωπραγματικό με την Iπέρ, η οποία έχει συμμετάσχει σε περισσότερες από 130 ταινίες στην καριέρα της, είναι το πόσο περιπετειώδης και "πολυτάξιδη" υπήρξε στις επιλογές της. Μάλιστα, το αγγλόφωνο ντεμπούτο της ήρθε προτού καλά καλά εδραιωθεί στο γαλλικό στερέωμα, πρωταγωνιστώντας σε μία από τις πιο θρυλικές και χιλιοτραγουδισμένες φαλκονέρες στην ιστορία του σινεμά (που αποκτά σταδιακά καλτ στάτους, μέσα από τη γνώριμη διαδικασία αναστοχασμού και επανεκτίμησης), το μυθικών διαστάσεων Heaven's Gate (1980), του Μάικλ Τσιμίνο. 

Η Ιζαμπέλ άνοιξε από πολύ νωρίς τα φτερά της και προσέλκυσε το ενδιαφέρον πολλών ξένων σκηνοθετών, σε παραγωγές που γυρίστηκαν εκτός Γαλλίας. Πιο συγκεκριμένα, έχει δουλέψει στην Ιταλία, σε ταινίες των αδερφών Ταβιάνι, του Μάρκο Φερέρι και του Μάρκο Μπελόκιο (μεταξύ άλλων), στη Γερμανία (μούσα του Βέρνερ Σρότερ), στην Ουγγαρία (με τη Μάρτα Μέσαρος), ενώ η χάρη της έχει φτάσει μέχρι και την Ασία, καθώς έχει πρωταγωνιστήσει (μεταξύ άλλων) στην ταινία In Another Country (2012) του Νοτιοκορεάτη Χονγκ Σανγκ-Σου, αλλά και στο Captive (2012) του Φιλιππινέζου Μπριγιάντε Μεντόζα.

Ας μην λησμονούμε ότι η Ιπέρ έχει συνεργαστεί και με πολλούς (καταπληκτικούς) σκηνοθέτες που έχουν γυρίσει ταινίες στη Γαλλία, παρότι δεν είναι Γάλλοι, με πρώτο και καλύτερο στη λίστα τον Μίχαελ Χάνεκε. Eπιπλέον, ειδική μνεία πρέπει να γίνει στο ότι η Ιπέρ έχει διαπρέψει και στο θεατρικό σανίδι, όπου επίσης έχει διαγράψει μια λαμπρή διεθνή καριέρα, αποσπώντας διθυραμβικές κριτικές στις θεατρικές σκηνές του Λονδίνου, της Νέας Υόρκης και του Σίδνεϊ.

Η Ιζαμπέλ διαθέτει εκείνο το σχεδόν απόκοσμο χάρισμα που της επιτρέπει να περπατά σε κομμένα γυαλιά χωρίς καν να βλεφαρίζει, να βυθίζεται στην απόλυτη παράνοια με ένα απλό σήκωμα του φρυδιού ή έναν ανεπαίσθητο μορφασμό. Για να το θέσουμε αλλιώς, είναι προικισμένη με την ικανότητα να μεταμορφώνεται και να αλλάζει ύφος και ψυχική διάθεση, μένοντας ανατριχιαστικά ολόιδια. Κάπως έτσι, έχει κατορθώσει να υποδυθεί αμέτρητους απωθητικούς και διόλου κολακευτικούς ρόλους που απαιτούσαν μεγάλη γενναιότητα και ακλόνητη αυτοπεποίθηση. Εξοργιστική ξινίλα, υπεροπτικός (ιπεροπτικός έπρεπε να γράψουμε κανονικά) σνομπισμός, μακιαβελικές μηχανορραφίες, αχόρταγη λαγνεία, παγερή αποστασιοποίηση από κάθε είδους συναίσθημα, υποταγή στην τρέλα, είναι μονάχα ορισμένα από τα μοτίβα που έχει κατακτήσει η Ιπέρ, ωθώντας το κοινό να κοιτάξει πίσω και μακρύτερα από την ενστικτώδη αντιπάθεια που θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν οι συγκεκριμένοι ρόλοι.

Ας σταθούμε σε μια λατρεμένη στιγμή από το αχανές βιογραφικό. Το Coup de torchon (Το ξεκαθάρισμα, 1981) του Μπερτράν Ταβερνιέ (όπου, φυσικά, το ερμηνευτικό tour de force ανήκει στον Φιλίπ Νουαρέ και όχι στη συμπρωταγωνίστρια Ιπέρ) μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη το συναρπαστικό και θεοσκότεινο μυθιστόρημα Pop. 1280 του νουάρ συγγραφέα Τζιμ Τόμσον, με μια μικρή αλλαγή στο σκηνικό της πλοκής, καθώς μεταφερόμαστε από τον αμερικανικό νότο στις γαλλικές αποικίες της Δυτικής Αφρικής. Μία από τις ταινίες που θα διάλεγαμε για συντροφιά αν ποτέ ναυαγούσαμε σε κάποιο ερημονήσι.