The House of the Dead

      Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι 

 ΄Ο βαθμός πολιτισμού σε μια κοινωνία μπορεί να κριθεί μπαίνοντας στις φυλακές της΄

Αυτό το απόσπασμα, ένα έντονο και ακλόνητο κατηγορητήριο για κοινωνικά ελαττώματα, θέτει το σκηνικό για το ημι αυτοβιογραφικό του Ντοστογιέφσκι "The House of the Dead". Μέσω του φακού ενός στρατοπέδου αιχμαλώτων στη Σιβηρία, ο Ντοστογιέφσκι εξερευνά τα βάθη του ανθρώπινου πόνου και της ανθεκτικότητας. Εδώ είναι οκτώ μαθήματα που πήραμε από αυτό το ισχυρό έργο:

1. Η υποβάθμιση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας: Ο Ντοστογιέφσκι απεικονίζει έντονα τις απανθρωπιστικές συνθήκες της ζωής στη φυλακή, αποκαλύπτοντας πώς ο εγκλεισμός και η κτηνωδία μπορούν να απογυμνώσουν τα άτομα την αξιοπρέπεια και την αίσθηση του εαυτού τους.

2. Η Ανθεκτικότητα του Ανθρώπινου Πνεύματος: Παρά τις σκληρές πραγματικότητες της ύπαρξής τους, οι κρατούμενοι επιδεικνύουν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Βρίσκουν τρόπους να διατηρήσουν την ανθρωπιά τους, να δημιουργήσουν συνδέσεις και να διατηρήσουν την αίσθηση ελπίδας.

3. Η πολυπλοκότητα της ανθρώπινης φύσης: Ο Ντοστογιέφσκι εμβαθύνει στις πολυπλοκότητες της ανθρώπινης φύσης, απεικονίζοντας τους κρατούμενους ως άτομα με διαφορετικά υπόβαθρα, κίνητρα και ηθικές πυξίδες. Αμφισβητεί τις απλοϊκές αντιλήψεις του καλού και του κακού.

4. Η Δύναμη της Κοινωνικής Απομόνωσης: Το βιβλίο αναδεικνύει τις καταστροφικές επιπτώσεις της κοινωνικής απομόνωσης και τη σημασία της ανθρώπινης σύνδεσης. Οι κρατούμενοι λαχταρούν την αλληλεπίδραση και βρίσκουν παρηγοριά σε κοινές εμπειρίες.

5. Η αδικία του Ποινικού Συστήματος: Ο Ντοστογιέφσκι επικρίνει τις αδικίες του ρωσικού ποινικού συστήματος, εκθέτοντας τον αυθαίρετο χαρακτήρα της τιμωρίας και τη συστηματική κατάχρηση εξουσίας.

6. Η Αναζήτηση της Λύτρωσης: Κάποιοι κρατούμενοι αναζητούν λύτρωση για τα προηγούμενα εγκλήματά τους, παλεύοντας με ενοχές και τύψεις. Ο Ντοστογιέφσκι διερευνά την πιθανότητα ηθικού μετασχηματισμού ακόμα και στα πιο υποβαθμισμένα περιβάλλοντα.

7. Η σημασία της ενσυναίσθησης και της κατανόησης: Το βιβλίο ενθαρρύνει τους αναγνώστες να αναπτύξουν ενσυναίσθηση και κατανόηση για όσους είναι περιθωριοποιημένοι και καταπιεσμένοι. Ο Ντοστογιέφσκι εξανθρωπίζει τους κρατούμενους, προκαλώντας κοινωνικές προκαταλήψεις.

8. Η Διαρκής Ανάγκη για Ελευθερία: Το Σπίτι των Νεκρών υπογραμμίζει τη θεμελιώδη ανθρώπινη ανάγκη για ελευθερία, τόσο σωματική όσο και πνευματική. Οι κρατούμενοι λαχταρούν την απελευθέρωση και την ικανότητα να ζήσουν μια ζωή της επιλογής τους.

"Το Σπίτι των Νεκρών" είναι μια βαθιά και ακλόνητη εξερεύνηση του ανθρώπινου πόνου και της ανθεκτικότητας. Μέσα από τις ζωντανές περιγραφές και τις διορατικές παρατηρήσεις του, ο Ντοστογιέφσκι εκθέτει τη σκοτεινή πλευρά της κοινωνίας και τη διαρκή δύναμη του ανθρώπινου πνεύματος. Το βιβλίο λειτουργεί ως μια ισχυρή υπενθύμιση της σημασίας της συμπόνιας, της δικαιοσύνης και της διατήρησης της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, ακόμα και στις πιο ακραίες συνθήκες. Είναι ένα έργο που μας προκαλεί να αντιμετωπίσουμε τις άβολες αλήθειες για τις δικές μας κοινωνίες και να αγωνιστούμε για έναν πιο ανθρώπινο κόσμο.

ΒΙΒΛΙΟ: https://amzn.to/3Fil7ej

Ύμνος στην ομορφιά - Charles Baudelaire

«Ο σύγχρονος άνθρωπος, για τον Baudelaire, δεν είναι ο άνθρωπος που φεύγει για να ανακαλύψει τον εαυτό του, τα μυστικά του και την κρυμμένη αλήθεια του· είναι ο άνθρωπος που προσπαθεί να εφεύρει τον εαυτό του. "   ~ Michel Foucault

Το 1857 ο Charles Baudelaire δημοσίευσε το LES FLEURS DU MAL (Άνθη του Κακού), οδηγώντας στην καταδίκη του με κατηγορίες βλασφημίας και αισχρότητας.

«Ύμνος στην ομορφιά»

Έρχεστε από τον ουρανό ή σηκωθείτε από την άβυσσο,

Ομορφιά; Το βλέμμα σου, θεϊκό και κολασμένο,

Ξεχύνει μπερδεμένα καλοσύνη και έγκλημα,

Και ένας μπορεί γι' αυτό, να σε συγκρίνει με το κρασί.

Περιέχεις στα μάτια σου το ηλιοβασίλεμα και την αυγή;

Σκορπίζεις αρώματα σαν νύχτα θυελλώδους;

Τα φιλιά σου είναι φιλτρα, το στόμα σου αμφορέας,

Που κάνουν τον ήρωα αδύναμο και το παιδί θαρραλέο.

Έρχεστε από τα αστέρια ή ανατέλλετε από το μαύρο λάκκο;

Το πεπρωμένο, μαγεμένο, ακολουθεί τις φούστες σου σαν σκύλος.

Σπέρνεις τυχαία χαρά και καταστροφή,

Και κυβερνάς τα πάντα αλλά δεν απαντάς για τίποτα.

Περπατάς πάνω σε πτώματα που κοροϊδεύεις, Ω ομορφιά!

Από τα κοσμήματά σου ο τρόμος δεν είναι το λιγότερο γοητευτικός,

Και ο Φόνος, ανάμεσα στα πιο αγαπημένα σου μπιχλιμπίδια,

Χορεύει ερωτικά πάνω στην περήφανη κοιλιά σου.

Η εκθαμβωτική πεταλούδα πετάει προς το μέρος σου, ω κερί!

Αναπαύεται, φλόγες και λέει: "Ευλογημένος να είναι αυτό το φλαμπό! "

Ο εραστής που λαχανιάζει σκύβει πάνω από την όμορφη του

Μοιάζει σαν ένας ετοιμοθάνατος που χαϊδεύει τον ίδιο του τον τάφο,

Είτε έρχεστε από τον παράδεισο ή από την κόλαση, ποιος νοιάζεται,

Ω ομορφιά! Τεράστιο, τρομακτικό, ευφυές τέρας!

Αν η εκτίμηση σου, το χαμόγελό σου, το πόδι σου, άνοιξε για μένα

Ένα Άπειρο που αγαπώ αλλά δεν έχω γνωρίσει ποτέ;

Από τον Θεό ή τον Σατανά, ποιος νοιάζεται; Άγγελος ή Σειρήνα,

Ποιος νοιάζεται, αν κάνεις, — fay με τα βελούδινα μάτια,

Ρυθμός, άρωμα, λάμψη, η μία και μοναδική βασίλισσά μου!

Ο κόσμος λιγότερο αποκρουστικός, τα λεπτά λιγότερο μολύβδου;

Η σύγχρονη ποίηση ξεκινάει με τον Charles Baudelaire (1821-67), ο οποίος χρησιμοποίησε την τεχνική του μαεστρία για να δημιουργήσει το σκιώδες, απεγνωσμένα δραματικό αστικό τοπίο -που κατοικείται από τους εξαρτημένους και τους καταραμένους- που καθρεφτίζει τόσο επιβλητικά τη σύγχρονη κατάστασή μας. Βαθιά αν και σκοτεινά πνευματικός, τιτάνιος στις αλλαγές που προκάλεσε, ο Baudelaire απεικονίζει όλο το έργο, μεγάλο και μικρό, που δημιουργήθηκε στο πέρασμά του.

Finnegans Wake - James Joyce

Το Finnegans Wake δεν είναι απλά ένα μυθιστόρημα, είναι ένα όνειρο γραμμένο σε σχήμα βιβλίου. Ο James Joyce, αφού άλλαξε την πορεία της σύγχρονης μυθοπλασίας με τον Οδυσσέα, προχώρησε ακόμα περισσότερο σε αυτό το παράξενο, δύσκολο και εκπληκτικό έργο. Δεν ήθελε απλώς να πει μια ιστορία. Ήθελε να απαθανατίσει τον τρόπο που κινείται το μυαλό που κοιμάται: σπασμένο, μουσικό, μυστηριώδες, παιχνιδιάρικο και γεμάτο κρυμμένα νοήματα.

Αρχικά, το Finnegans Wake φαίνεται σχεδόν αδύνατο να διαβαστεί. Η γλώσσα του δεν είναι συνηθισμένα Αγγλικά. Οι λέξεις λυγίζουν, ενώνονται, αναδιαμορφώνονται και γεμίζουν με ηχώ από πολλές γλώσσες. Μια μόνο πρόταση μπορεί να ακούγεται σαν αστείο, προσευχή, τραγούδι και γρίφος ταυτόχρονα. Αλλά η Joyce δεν δημιουργούσε σύγχυση για χάρη της σύγχυσης. Προσπαθούσε να δείξει ότι η ίδια η ανθρώπινη ζωή δεν είναι πάντα ξεκάθαρη. Οι αναμνήσεις, οι επιθυμίες, οι φόβοι, τα όνειρα και οι ιστορίες μας σμίγουν μέσα μας. Η Τζόις μετατρέπει αυτό το εσωτερικό χάος σε λογοτεχνία.

Ο τίτλος προέρχεται από μια παλιά ιρλανδική κωμική μπαλάντα για τον Tim Finnegan, έναν άνθρωπο που πέφτει από μια σκάλα, πιστεύεται ότι είναι νεκρός και στη συνέχεια σηκώνεται ξανά στην ίδια του την αγρυπνία. Στα χέρια της Joyce, αυτή η μικρή κωμική ιστορία γίνεται σύμβολο όλης της ανθρωπότητας. Πέφτουμε, σηκωνόμαστε, πέφτουμε ξανά. Οι πολιτισμοί καταρρέουν και επιστρέφουν. Οικογένειες διαλύονται και ξαναχτίζονται. Η ιστορία επαναλαμβάνεται με νέες μορφές. Ολόκληρο το βιβλίο κινείται σε κύκλο, τόσο όμορφα που η ημιτελής τελευταία του πρόταση συνδέεται με την αρχική γραμμή. Το τέλος γίνεται η αρχή.

Στην καρδιά του βιβλίου βρίσκεται η ιδέα ότι κάθε άνθρωπος κουβαλάει μέσα του ολόκληρο τον κόσμο. Οι χαρακτήρες δεν είναι σταθεροί με την συνηθισμένη έννοια. Αλλάζουν, αλλάζουν και γίνονται σύμβολα. Ένας πατέρας γίνεται ήρωας που πέφτει. Η μάνα γίνεται ποτάμι. Τα παιδιά γίνονται φωνές εξέγερσης, μνήμης και ανανέωσης. Το Δουβλίνο γίνεται ο κόσμος. Μια μόνο οικογένεια γίνεται ανθρώπινη ιστορία. Η Joyce παίρνει τις μικρές λεπτομέρειες της συνηθισμένης ζωής και τις κάνει τεράστιες, λες και κάθε σπίτι περιέχει ένα σύμπαν.

Αυτό που κάνει το Finnegans Wake συναρπαστικό είναι ότι μας ζητά να διαβάσουμε διαφορετικά. Δεν μπορούμε να το προσεγγίσουμε σαν ένα κανονικό μυθιστόρημα, περιμένοντας μια ευθεία πλοκή και σαφή εξήγηση. Πρέπει να την ακούσουμε. Πρέπει να αφήσουμε τους ήχους, τους ρυθμούς, τα αστεία και τις παράξενες εικόνες να μας δουλεύουν αργά. Είναι πιο κοντά στη μουσική παρά στην συνηθισμένη αφήγηση. Μερικές φορές μοιάζει με ανοησία, αλλά μετά ξαφνικά μια φράση ανοίγει σαν παράθυρο και νιώθουμε κάτι βαθύ και αρχαίο από πίσω.

Η ομορφιά του Finnegans Wake βρίσκεται στο θάρρος του. Η Joyce εμπιστευόταν τη γλώσσα τόσο απόλυτα που την διέλυσε και την έφτιαξε ξανά. Πίστευε ότι οι λέξεις μπορούν να φέρουν όχι μόνο νόημα, αλλά μνήμη, μύθο, γέλιο, ιστορία και όνειρα. Το μυθιστόρημα μπορεί να είναι δύσκολο, αλλά είναι δύσκολο γιατί προσπαθεί να χωρέσει υπερβολικά: την πτώση του ανθρώπου, τη ροή του χρόνου, τον κύκλο της γέννησης και του θανάτου, την κωμωδία της ανθρώπινης αδυναμίας και το μυστήριο της ίδιας της ύπαρξης.

Τελικά, το Finnegans Wake δεν είναι ένα βιβλίο που πρέπει να κατακτηθεί. Είναι ένα βιβλίο που πρέπει να μπει. Δεν δίνει εύκολα τον εαυτό του, αλλά ίσως αυτό είναι το θέμα. Η ίδια η ζωή δεν είναι πάντα ξεκάθαρη, και οι βαθύτερες αλήθειες συχνά έρχονται σε εμάς σε κομμάτια. Το τελευταίο αριστούργημα της Joyce μας υπενθυμίζει ότι κάτω από όλη τη σύγχυση, όλες τις αποτυχίες μας και όλες τις επαναλαμβανόμενες πτώσεις μας, υπάρχει ακόμα κίνηση, ανανέωση και επιστροφή.

Ξυπνάμε, πέφτουμε, ονειρευόμαστε, σηκωνόμαστε - και η ιστορία αρχίζει ξανά.

Η διττή φύση του 'είναι' στον Αριστοτέλη

Το βιβλίο αυτό , είναι μια Ερμηνεία για τη φαινομενολογική ανάγνωση της φιλοσοφίας του Αριστοτέλη , από τον Χάιντεγκερ.

SUNY Press 2012

Εδώ, ο Walter A. Brogan διερευνά τη φαινομενολογική ανάγνωση της φιλοσοφίας του Αριστοτέλη από τον Heidegger, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη Φυσική, τη Μεταφυσική, την Ηθική και τη Ρητορική. Αυτό το αμφιλεγόμενο και απαιτητικό βιβλίο ισχυρίζεται ότι η διαρκής θεματική εστίαση και η διορατικότητα του Heidegger διέπουν τη συνολική του ανάγνωση του Αριστοτέλη, δηλαδή ότι ο Αριστοτέλης, ενώ προσπαθεί να παραμείνει πιστός στο Παρμενίδειο ρητό σχετικά με την ενότητα και την ενότητα του είναι, παρόλα αυτά θεωρεί το είναι ως διττό. Ο Brogan προσφέρει μια προσεκτική και λεπτομερή ανάλυση αρκετών από τις πιο σημαντικές πραγματείες του Heidegger για τον Αριστοτέλη, συμπεριλαμβανομένου του ισχυρισμού του ότι η διττή φύση του είναι του Αριστοτέλη έχει αγνοηθεί ή παρερμηνευτεί στις παραδοσιακές, προσανατολισμένες στην ουσία, αναγνώσεις του Αριστοτέλη.

Παρακάτω μερικές από τις κριτικές που έχει λάβει το βιβλίο.

"Οι ουσιαστικές και αυστηρές αναγνώσεις που προσφέρει ο Μπρόγκαν -που μεταδίδονται σε υποδειγματική φιλοσοφική πρόζα, διαυγείς και ακριβείς- ξεκαθαρίζουν πολλές θολά σημεία και αποκαλύπτουν μερικές απρόσμενες και πραγματικά ριζοσπαστικές θέσεις στη σκέψη του πρώιμου Αριστοτέλη του Χάιντεγκερ. Πράγματι, η ερμηνεία του Brogan είναι προσεκτική, πλούσια και προκλητική. ” — Continental Philosophy Review

"Η μελέτη αυτή παρέχει μια αριστοτεχνική έκταση κεντρικών κειμένων στα οποία ο Heidegger παρουσιάζει την ανάγνωση της σκέψης του Αριστοτέλη... Όποιος αναζητά μια προσεκτική επεξεργασία της θετικής ανάγνωσης της φιλοσοφίας του Αριστοτέλη από τον Χάιντεγκερ δεν χρειάζεται να ψάξει άλλο. ” — Αρχαία Φιλοσοφία

“... Ο Brogan παρέχει μια ιδιαίτερα σαφή έκθεση, σε τμήματα, της ερμηνείας του Αριστοτέλη από τον Heidegger. Κάθε σοβαρός μελετητής του Χάιντεγκερ θα πρέπει να εξετάσει προσεκτικά αυτό το βιβλίο για τον τρόπο με τον οποίο δίνει νέο νόημα σε βασικά ζητήματα στην κατανόηση του Χάιντεγκερ για τη φύση και την τέχνη, την οντολογική διαφορά, την κατανόηση του Χάιντεγκερ για τους Έλληνες γενικά, και ιδιαίτερα τον τρόπο με τον οποίο η οντολογία του Αριστοτέλη παλεύει με τα προβλήματα που κληρονόμησε από τους προκατόχους του.. ” — Ανασκόπηση της Μεταφυσικής

«Αυτή είναι, μακράν, η πιο εκτενής μελέτη του «διαλόγου» μεταξύ Χάιντεγκερ και Αριστοτέλη, και μια μελέτη που θα θεωρηθεί ως η πιο έγκυρη μελέτη επί του θέματος. Κάνει γιγάντια βήματα για να αμφισβητήσει τη συνήθη ανάγνωση του Αριστοτέλη, και το κάνει με πειστικό τρόπο, τον οποίο οι οπαδοί, της πιο παραδοσιακής άποψης, θα αγνοήσουν μόνο με δική τους ευθύνη.»” — Drew A. Hyland, συγγραφέας του Αμφισβητώντας τον Πλατωνισμό: Continental Interpretations of Plato

La Hiérarchie dans l'univers chez Spinoza

 Vulgus philosophicum incipere a creaturis

Το 1919 ο Émile Lasbax το δημοσίευσε και ο Deleuze αναφέρει μια φορά, σε υποσημείωση, χωρίς συζήτηση: «Μεταξύ πρόσφατων διερμηνέων, η E. Ο Lasbax είναι ένας από εκείνους που πιέζουν περισσότερο την ταύτιση της έκφρασης του Σπινόζα με νεοπλατωνική έκφραση. Αυτό είναι όλο. Καμία διάψευση, καμία δέσμευση. Η πιο λεκτική μορφή φιλοσοφικής απόλυσης είναι αυτή που προσποιείται ότι δεν υπάρχει τίποτα να απορρίψει. Προς τι η σιωπή; Επειδή η ανάγνωση του Λάσμπαξ, αν ληφθεί σοβαρά, καθιστά αδύνατο τον Σπινόζα που ήθελε ο 20ος αιώνας: τον Σπινόζα της επίπεδης ανεπανόρθωσης, του άθεου υλισμού, της ριζοσπαστικής δημοκρατικής πολιτικής. Ο Σπινόζα του Λάσμπαξ είναι ένας θρησκευτικός στοχαστής με την ακριβή και απαιτητική έννοια της λέξης: ένας στοχαστής της σωτηρίας, του οποίου το σύστημα είναι δομημένο από πάνω προς τα κάτω με μια ιεραρχική πομπή από τον Θεό στον άνθρωπο και μια μετατροπή από τον άνθρωπο πίσω στον Θεό. ΄΄

Για να ασχοληθώ με αυτή την ανάγνωση απαιτούσα από τον Deleuze να διαφωνήσει εναντίον του για λόγους κειμένου. Επέλεξε να μην το κάνει. Η δύναμη του Lasbax ξεκινάει με τη μέθοδό του. Ανοίγει με μια διάγνωση που παραμένει καταστροφική έναν αιώνα μετά: «Φαίνεται ότι οι σχολιαστές πήραν ευχαρίστηση να τονίσουν την εμπλοκή των αρθρώσεων και των διασταυρώσεων: τότε, έχοντας ανακατασκευάσει με κόπο τις σκαλωσιές, φαντάζονται ότι έχουν φέρει στο φως το μνημείο, ενώ αντίθετα το έχουν περικυκλώσει με ένα πλέον αδιάσπαστο πλέγμα, γιατί έχουν μπλοκάρει ένα προς ένα τα λίγα ανοίγματα που επέτρεψαν σε κάποιον να δει μέσα. Τέτοια είναι η τάση που συναντάται στην πλειοψηφία των ιστορικών της φιλοσοφίας, οι οποίοι μειώνουν ένα σύστημα σε ένα είδος αλφαβητικού ευρετηρίου των χρησιμοποιούμενων όρων - το μόνο μέσο, λένε, για τη διατήρηση της ιστορικής αλήθειας και της ακρίβειας του δόγματος. Αλλά δεν ρισκάρει κανείς να αντικαταστήσει μια ζωντανή σκέψη έναν αιώνια ακίνητο σκελετό; "

Ενάντια σε αυτό, ο Lasbax προτείνει αυτό που αποκαλεί Κουβιερική μέθοδο. Ακριβώς όπως ο Cuvier ανακατασκεύασε ζωντανούς οργανισμούς από θραύσματα απολιθωμάτων σκεπτόμενος ότι κάθε μέρος πρέπει να έχει εξυπηρετήσει την προσαρμογή του συνόλου, η Lasbax προτείνει να ανακατασκευάσει από τα σωζόμενα κείμενα τη ζωντανή σκέψη που τους κινούσαν:

"Μιας σκέψης που ήταν εξαιρετικά ζωντανή, διαθέτουμε κι εμείς μόνο κομμάτια του σκελετού. Ας εφαρμόσουμε σ΄ αυτήν, με τον τρόπο του Cuvier, την αρχή των συνθηκών ύπαρξης. Ας πούμε στους εαυτούς μας ότι αυτή η σκέψη, για να είναι ζωή, έπρεπε να προσαρμοστεί στο περιβάλλον της, και γι' αυτό ας προσπαθήσουμε να ανακατασκευάσουμε την ατμόσφαιρα. Ας αναζητήσουμε πρώτα αυτό που πρέπει να ήταν η αρχική έμπνευση και η σκηνοθετική τάση, το πρωτόγονο σχέδιο οργάνωσης· στη συνέχεια ας προσπαθήσουμε να διαπιστώσουμε πώς, το περιβάλλον έχει αλλάξει μάλλον απότομα σε μια δεδομένη στιγμή — κατά τη διάρκεια της «Καρτεσιανής επανάστασης», συγκρίσιμο με τις επαναστάσεις του Globe του Cuvier μια νέα δημιουργία έπρεπε να προσαρμόσει τον αρχικό οργανισμό στις νέες συνθήκες ύπαρξης. "

Δεν πρόκειται για μεταφορά αλλά για μεθοδολογική δέσμευση με ακριβείς συνέπειες. Ο Lasbax επιμένει ότι η γεωμετρική μορφή της Ηθικής είναι σκαλωσιά (échafaudage), όχι δομή. Το κτίριο είναι πίσω από αυτό, και ο ίδιος ο αρχιτέκτονας ήξερε τη διαφορά. Ο Σπινόζα, μας θυμίζει ο Λάσμπαξ, ήταν και σε καμένα χειρόγραφα την ημέρα που πέθανε· χειρόγραφα που η μαρτυρία του Λάιμπνιτς αποδεικνύει ότι περιείχαν δόγματα απουσία από τα δημοσιευμένα έργα, συμπεριλαμβανομένης μιας θεωρίας της μετανάστευσης των ψυχών. " Τι περιείχαν αυτά τα χειρόγραφα; Κανείς δεν θα το μάθει ποτέ. Ο Σπινόζα, όπως και οι φιλόσοφοι των αρχαίων Σχολών, όπως ο Πυθαγόρας ή ο Πλάτωνας - είχε τότε, παράλληλα με τα εξωτικά του δόγματα που προορίζονταν για το ευρύ κοινό, ένα σώμα πιο οικείων θεωριών που προορίζονταν για μερικούς προνομιούχους μυημένους; "

Η ερώτηση δεν είναι ρητορική. Ο Lasbax το υποστηρίζει με στοιχεία: Η αναφορά του Leibniz για συνομιλίες με τον Tschirnhaus, η φιλοσοφία του Wachter De recondita Hebraeorum, η παρατήρηση του Σπινόζα στον Oldenburg: «Τα λέω με τον Παύλο: είμαστε στον Θεό και κινούμαστε στον Θεό· και τα λέω ίσως με όλους τους αρχαίους φιλοσόφους, αν και το καταλαβαίνουν με άλλους τρόπους. Τολμώ μάλιστα να επιβεβαιώσω ότι αυτή ήταν η άποψη όλων των αρχαίων Εβραίων, όσο μπορεί κανείς να κρίνει από συγκεκριμένες παραδόσεις, όσο αλλοιωμένες κι αν είναι με πολλούς τρόπους" (Επ. 73)

Η σκηνοθετική ιδέα, το pensée-mère όλου του συστήματος, ο Lasbax δεν την βρίσκει στην Ηθική αλλά στη σύντομη πραγματεία, όπου ο τίτλος και μόνο είναι μια αποκάλυψη: «Να εγκατασταθείς πρώτα απ' όλα στον Θεό, να απομακρυνθείς από την ύπαρξή Του ως από την πηγή όλης της πραγματικότητας· να περνάς από εκεί στον άνθρωπο, που πηγάζει από αυτόν ως μια απλή μέθοδος· τότε, έχοντας ανακαλύψει τον αρχικό τρόπο παραγωγής του ανθρώπου από τον Θεό, να αναζητήσεις ένα μέσο αναζωπύρωσης στην πηγή για να γευτείς εκεί, στην αιωνιότητα, άπειρη μακαροσύνη. "

Ο Tschirnhaus το είχε συνοψίσει για τον Leibniz σε μια λαπιδαία φόρμουλα: Vulgus philosophicum incipere a creaturis, Cartesium incepisse a mente, se incipere a Deo ("η χυδαία φιλοσοφία ξεκινά από τα πλάσματα, ο Descartes ξεκίνησε από το μυαλό, ξεκινά από τον Θεό.")

Αυτή η διπλή κίνηση (πομπή από τον Θεό στον άνθρωπο, μετατροπή από τον άνθρωπο πίσω στον Θεό) είναι ο Αλεξανδρινός ρυθμός που βλέπει ο Lasbax να κινείται ολόκληρο το σύστημα. Είναι αυτό που κάνει κατανοητή την κριτική του Σπινόζα για τον Καρτέσιο: «Το πρώτο και μεγαλύτερο ελάττωμα που κατηγορώ σε αυτούς τους φιλοσόφους είναι ότι έχουν απομακρυνθεί πολύ από τη γνώση της πρώτης αιτίας και της προέλευσης όλων των πραγμάτων. " (Ep. 2) Ο Descartes αρχίζει πολύ χαμηλά. Κάποιος πρέπει να πηδήξει προς την κορυφή αμέσως. Ηθική, λοιπόν, δεν είναι το σύστημα. Είναι μία προβολή του συστήματος: η προβολή στο επίπεδο της διάνοιας, περιορίζεται από την καρτεσιανή απαίτηση για σαφείς και ξεχωριστές ιδέες. Η Θεολογική-Πολιτική Πραγματεία είναι μια άλλη προβολή: στο επίπεδο της πίστης και της θέλησης. Κανένα από τα δύο δεν είναι ολοκληρωμένο χωρίς το άλλο. Και τα άγνωστα χαρακτηριστικά, μακριά από το να είναι κερδοσκοπική περιέργεια, είναι ακριβώς ο μεντεσές που ενώνει τα δύο.

Julio Cortázar - Αποσπάσματα από βιβλία του

'' Αγγίζω το στόμα σου, με το δάχτυλό μου αγγίζω το περίγραμμα του σώματός σου, το σχεδιάζω σαν να το δημιουργεί το χέρι μου, σαν το στόμα σου να μισανοίγει για πρώτη φορά και αρκεί να κλείσω τα μάτια μου για να το σβήσω και να ξαναρχίσω να το φτιάχνω, και κάθε φορά κάνω να γεννιέται το στόμα που ποθώ, το στόμα που επιλέγει το χέρι μου και σχεδιάζει πάνω στο πρόσωπό σου, ένα στόμα επιλεγμένο ανάμεσα σε τόσα άλλα, επιλεγμένο με ηγεμονική ελευθερία από μένα για να το ζωγραφίσει το χέρι μου πάνω στο πρόσωπό σου και που από ένα γύρισμα της τύχης που δεν προσπαθώ να καταλάβω συμπίπτει ακριβώς με το στόμα σου που χαμογελάει κάτω από εκείνο που σχεδιάζει το χέρι μου. Με κοιτάς, με κοιτάς από κοντά, κάθε φορά και από πιο κοντά και τότε παίζουμε τον κύκλωπα, κοιταζόμαστε όλο και από πιο κοντά και τα μάτια μεγαλώνουν, πλησιάζουν το ένα το άλλο, κολλάνε το ένα στο άλλο και οι κύκλωπες κοιτιούνται, οι ανάσες τους μπλέκουν, τα στόματα συναντιούνται και παλεύουν ανόρεχτα, δαγκώνονται χείλια με χείλια, ακουμπώντας μόλις τη γλώσσα πάνω στα δόντια, παίζουν μέσα στον περίβολό τους όπου πηγαινοέρχεται ένας βαρύς αέρας με ένα παλιό άρωμα και μια σιωπή.

Τότε τα χέρια μου θέλουν να βυθιστούν στα μαλλιά σου, να χαϊδέψουν αργά τα βάθη των μαλλιών σου ενώ φιλιόμαστε σαν το στόμα μας να είναι γεμάτο λουλούδια ή ψάρια, ζωηρές κινήσεις, σκοτεινή ευωδιά. Και όταν δαγκωνόμαστε ο πόνος είναι γλυκός κι όταν πνιγόμαστε μ’ ένα σύντομο και τρομερό ταυτόχρονο ρούφηγμα της αναπνοής, αυτός ο στιγμιαίος θάνατος είναι όμορφος. Και υπάρχει ένα και μόνο σάλιο, μια και μόνη γεύση από ώριμο φρούτο κι εγώ σε νιώθω ν’ ανατριχιάζεις απάνω μου όπως η σελήνη στο νερό. ''  από το 'Κουτσό' ,  Μετάφραση : Κώστα Κουντούρη - Πίνακας: Malcolm T. Liepke

Αυτό που πολλοί άνθρωποι λένε έρωτα, δεν είναι άλλο απ’ το διαλέγω μια γυναίκα και τη νυμφεύομαι. Τη διαλέγουν, σ’ το ορκίζομαι, τους έχω δει. Λες και μπορείς να διαλέξεις τον έρωτα, λες και ο έρωτας δεν είναι το αστροπελέκι που σε σκίζει στα δύο και σ’ αφήνει κεραυνόπληκτο στη μέση της αυλής. Θα μου πεις ότι τη διαλέγουν γιατί την αγαπούν, αλλά εγώ πιστεύω ότι πάει αδοπάνα. Τη Βεατρίκη δεν τη διαλέγεις, την Ιουλιέτα δεν τη διαλέγεις. Δε διαλέγεις εσύ τη βροχή που θα σε μουσκέψει ως το κόκαλο όταν βγεις από ένα ρεσιτάλ. Δεν ήμαστε ερωτευμένοι, κάναμε έρωτα με αποστασιοποιημένη δεξιοτεχνία και κριτικό πνεύμα, αλλά μετά πέφταμε σε κάτι τρομερές σιωπές, ο αφρός της μπίρας στα ποτήρια έκοβε, η μπίρα ζεσταινόταν και ξεθύμαινε, ενώ εμείς κοιταζόμασταν και νιώθαμε πως αυτό σημαίνει χρόνος. Στο τέλος η Μάγα σηκωνόταν κι έκοβε άσκοπες βόλτες στην κάμαρα. Πάνω από μία φορά την είδα να θαυμάζει το σώμα της στον καθρέφτη, να πιάνει τα στήθη της όπως τα συριακά αγάλματα, και με τα μάτια να θωπεύει αργά το δέρμα της. Δεν μπόρεσα ποτέ ν’ αντισταθώ στον πειρασμό να την καλέσω κοντά μου, να τη νιώσω να γέρνει λίγο λίγο πάνω μου, και πάλι να διχάζεται, μετά από εκείνη τη στιγμή που ’χε μείνει τόσο μόνη και τόσο ερωτευμένη μπροστά στην αιωνιότητα του σώματός της. Για τον έρωτα που δεν διαλέγεται, αλλά σε βρίσκει.     ''Δεν διαλέγεις τον έρωτα'' 

Η τιμή του Pierre Bourdieu στον Michel Foucault

Δήλωσε ο Pierre Bourdieu, κάτι που πίστευε ότι ο Michel Foucault θα συμφωνούσε - ότι Η ΜΟΝΗ ΠΙΘΑΝΗ ΒΑΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΗ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ, ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΜΗ, ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΠΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΞΟΥΣΙΕΣ.

Αλλά οι λεγόμενοι διανοούμενοι που βλέπουμε σήμερα, μακριά από το να έχουν αυτονομία σε σχέση με τις υπάρχουσες δυνάμεις, πηδάνε στα πιο ασφαλή, κερδοφόρα (και κατά καιρούς, λιγότερο απειλητικά) στρατόπεδα. Μοιράζεται εδώ ο φόρος τιμής που κάνει ένας μεγάλος στοχαστής σε έναν άλλο μεγάλο στοχαστή. Λειτουργεί και ως μοναδικό κριτικό ντοκουμέντο που αφορά τη θέση του διανοούμενου σήμερα. Μετά τον θάνατο του Michel Foucault το 1984 σε ηλικία πενήντα επτά ετών, ο Pierre Bourdieu έγραψε ένα αφιέρωμα στο Le Monde,

"Θα ήθελα να προσπαθήσω να πω κάτι που σίγουρα απέχει πολύ από το προφανές: σταθερότητα και συνοχή, θεωρητική και πρακτική αυστηρότητα. Η συνέπεια ενός πνευματικού έργου και ενός τρόπου ζωής, της πνευματικής ζωής. Ξεκινώντας από την επιθυμία να σπάσει –που εξηγεί και δικαιολογεί μερικά από τα περίφημα αποθέματα του για τον θάνατο του ανθρώπου – να σπάσει την ολοκληρωτική φιλοδοξία αυτού που αποκαλούσε «καθολικός διανοούμενος», που συχνά ταυτίζεται με το σχέδιο της φιλοσοφίας· αλλά να το κάνει με την έννοια, του ξεφεύγοντας από την εναλλακτική λύση ανάμεσα στο να μην λες τίποτα για τα πάντα ή τα πάντα για το τίποτα. "

"ΓΝΩΡΙΖΕ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΘΕΝΑΝ ΟΤΙ ΤΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΔΥΝΑΜΗΣ, ΚΑΙ ΟΤΙ Η ΔΥΝΑΜΗ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΝΟΜΙΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΗ ΡΙΖΑ ΤΟΥΣ, ΜΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΑΝΑΚΑΛΥΨΟΥΜΕ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΟΥΣΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΝΟΜΙΑ. "

"Ο Michel Foucault επεδίωξε να αντικαταστήσει τον απολυταρχισμό του καθολικού διανοούμενου, με συγκεκριμένα έργα που αντλούν από πραγματικές πηγές - και να ΕΚΤΑΦΕΥΣΟΥΜΕ ΟΛΟΚΛΗΡΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΠΟΥ ΕΙΧΑΝ ΑΓΝΟΗΘΕΙ ΑΠΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥΣ - αλλά το έκανε χωρίς να εγκαταλείψει τις ευρύτερες φιλοδοξίες σκέψης.

Με την ίδια έννοια, ΑΝ ΑΠΕΡΡΙΨΕ ΕΥΘΕΩΣ ΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΕΡΓΑ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ - ΑΓΑΠΗΜΕΝΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΓΕΛΙΟΥ ΓΙΑ ΑΥΤΟΝ - ΠΑΝΤΑ ΑΠΟΡΡΙΠΕ ΠΕΙΣΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΔΙΧΑΣΜΑ ΜΕΤΑΞΥ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΕΠΕΝΔΥΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΤΟΣΟ ΚΟΙΝΗ ΚΑΙ ΤΟΣΟ ΒΟΛΙΚΗ. "

«Οι πολιτικές του πράξεις, τις οποίες διεξήγαγε με πάθος και αυστηρότητα, ενίοτε με ένα είδος ορθολογικής μανίας, ΔΕΝ ΟΦΕΙΛΑΝ ΤΙΠΟΤΑ ΣΤΟ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ ΚΑΤΟΧΗΣ ΑΠΟΛΥΤΩΝ ΑΛΗΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΩΝ, ΣΤΟ ΣΤΥΛ ΤΩΝ ΦΑΡΙΣΑΙΩΝ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ. "

«ΓΙΑ ΑΥΤΟΝ, ΣΤΟ ΚΡΙΤΙΚΟ ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΕ ΠΡΩΤΑ ΑΠΟ ΟΛΑ ΣΤΗΝ ΔΙΚΗ ΤΟΥ ΠΡΑΚΤΙΚΗ, ΚΑΙ ΜΕ ΣΕΒΑΣΜΟ, ΠΟΥ ΗΤΑΝ ΜΕ ΑΥΤΟΝ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ, Ο ΠΙΟ ΑΓΝΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΝΟΣ ΝΕΟΥ ΕΙΔΟΥΣ ΔΙΑΝΟΗΤΙΣΜΟΥ που δεν έχει καμία ανάγκη να μπερδευτεί ως προς τα κίνητρα και τα θέματα των πνευματικών πράξεων, ούτε να προωθεί ψευδαισθήσεις για την επίδρασή τους, προκειμένου να τα εξασκήσουν με πλήρη γνώση του σκοπού τους. "

"ΤΙΠΟΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ ΑΠΟ ΤΟ ΝΑ ΜΕΙΩΝΕΙΣ ΜΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΕΙΔΙΚΑ ΜΙΑ ΤΟΣΟ ΥΠΕΡΒΑΡΗ, ΣΥΝΘΕΤΗ ΚΑΙ ΑΝΩΜΑΛΗ, ΣΕ ΜΙΑ ΦΟΡΜΟΥΛΑ ΚΕΙΜΕΝΟΥ. "

Ο Bourdieu συνέχισε να επαινεί τον Foucault με μεγάλο θαυμασμό, και τελικά το τυλίγει με μια ισχυρή παράγραφο - "Θα ήθελα να εκφράσω καλύτερα τη σκέψη, του πόσο πεισματικά αποφασισμένος ήταν να κερδίσει τον αυτοέλεγχο, δηλαδή τον έλεγχο της ιστορίας του, την ιστορία των κατηγοριών σκέψης, την ιστορία των ευχών και των επιθυμιών. ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΣ ΑΥΤΗ Η ΑΝΤΗΛΙΑ ΜΕ ΤΑ ΣΚΟΥΡΑ, ΑΥΤΗ Η ΑΠΟΡΡΙΨΗ ΤΗΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ, ΚΑΙ ΣΕ ΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ, ΣΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ, ΠΟΥ ΚΑΝΟΥΝ ΤΟ ΦΟΥΚΩ ΜΙΑ ΑΝΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΤΗ ΦΙΓΟΥΡΑ. "

- Πιέρ Μπουρντιέ

Το κείμενο αυτό, που δημοσιεύθηκε υπό τον τίτλο «Le plaisir du savoir» στο Le Monde στις 27 Ιουνίου 1984, γράφτηκε προς τιμήν του Michel Foucault, ο οποίος απεβίωσε στο Παρίσι στις 15 Ιουνίου σε ηλικία πενήντα επτά ετών.