SONTAG SUSAN ''Αντιμέτωποι με τον πόνο των άλλων''
«Το σοκ συνηθίζεται. Το σοκ ξεθωριάζει». Mε αυτά τα λόγια, η Σούζαν Σόνταγκ αναλύει σε βάθος τι σημαίνει να κοιτάζεις τη φρίκη από μακριά. Πώς επιδρούν μέσα μας οι σκηνές βίας, πολέμου, πόνου που βλέπουμε σε φωτογραφίες και βίντεο; Μας βοηθούν να νιώσουμε τον πόνο των άλλων ή μας κάνουν όλο και πιο απαθείς; Ζούμε «σε έναν κόσμο όπου η φωτογραφία εξυπηρετεί την καταναλωτική χειραγώγηση», λέει η Σόνταγκ. Στο εξαιρετικά επίκαιρο δοκίμιό της αντλεί παραδείγματα από την πολιτική και την Ιστορία. Αναλύει την πολιτική διάσταση των έργων του Γκόγια, ντοκουμέντα από τους δύο Παγκόσμιους πολέμους και φωτογραφίες από τη Ρουάντα, τη Βοσνία, την Παλαιστίνη και την επίθεση στους Δίδυμους Πύργους, καταδεικνύοντας την τεράστια δύναμη που ασκούν οι εικόνες πάνω μας. Στο Αντιμέτωποι με τον πόνο των άλλων, η Σόνταγκ μάς προειδοποιεί για την ευθύνη που έχουμε οι ίδιοι ως θεατές.
Σούζαν
Σόνταγκ (1933-2004) γεννήθηκε στη Ν.Υ. αλλά μεγάλωσε στο Tuscon της Αριζόνα και
πήγε γυμνάσιο στο Λος Άντζελες. Μετά την αποφοίτησή της από το πανεπιστήμιο του
Σικάγο έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη φιλοσοφία, τη λογοτεχνία και τη θεολογία
στο πανεπιστήμιο Χάρβαρντ και στο κολέγιο Saint Anne's του πανεπιστημίου της
Οξφόρδης.
Έγραψε 4 μυθιστορήματα ("The
Benefactor", "Death Kit", "The Volcano Lover",
"In America"-τα δύο τελευταία στα ελληνικά από τις εκδόσεις
Οδυσσέας), μια συλλογή διηγημάτων ("I, etcetera"), αρκετά θεατρικά
έργα ("Alice in Bed", "Lady From the Sea", κ.ά.) και οκτώ
δοκίμια, από τα οποία γνωστότερα είναι τα "Ενάντια στην ερμηνεία",
"Περί φωτογραφίας" , "Η ασθένεια ως μεταφορά" ,
"Παρατηρώντας τον πόνο των άλλων" και "Where the Stress
Falls". Άρθρα και πεζά της εμφανίστηκαν τακτικά στα περιοδικά "New
Yorker", "The New York Review of Books", "The Times
Literary Supplement", "Art in America", "Antaeus",
"Parnassus", "The Threepenny Review", "The
Nation", "Granta", και πολλά άλλα, ενώ τα βιβλία της έχουν
μεταφραστεί, μέχρι σήμερα, σε 32 γλώσσες. Γύρισε, επίσης, 4 ταινίες μεγάλου
μήκους ("Duet for Cannibals", 1969, "Brother Carl",
1971-και τις δύο στη Σουηδία-, "Promised Land", 1974, στο Ισραήλ,
κατά τη διάρκεια του πολέμου του Οκτ. 1973, και "Unguided Tour",
1983, στην Ιταλία) και σκηνοθέτησε πολλά θεατρικά έργα, ανάμεσα στα οποία το
"Περιμένοντας τον Γκοντό", το καλοκαίρι του 1993, στο πολιορκημένο
Σεράγεβο, όπου πέρασε πολυ καιρό στο διάστημα μεταξύ 1993-1996 και ανακηρύχθηκε
επίτιμη δημότης.
Πολιτική ακτιβίστρια στον αγώνα για τα ανθρώπινα δικαιώματα για πάνω από δύο δεκαετίες, υπήρξε πρόεδρος του Αμερικανικού PEN Club μεταξύ 1987-1989 και έλαβε μέρος σε εκστρατείες για την ελευθερία της έκφρασης και την απελευθέρωση πνευματικών δημιουργών που διώχθηκαν για τις απόψεις τους. Η Σούζαν Σόνταγκ υπήρξε πολυβραβευμένη, εν ζωή: τιμήθηκε με το National Book Critics Circle Award, to 1978, για το δοκίμιό της "Περί φωτογραφίας", με το National Book Award, το 2000, για το μυθιστόρημα "Αμερική", με το βραβείο Malaparte στην Ιταλία το 1992, με τον τίτλο τιμής "Διοικητής του Τάγματος των Τεχνών και των Γραμμάτων" στη Γαλλία, το 1999, με το βραβείο Jerusalem, το 2001, για το σύνολο του έργου της και με το βραβείο Ειρήνης των Γερμανών βιβλιοπωλών, το 2003. Πέθανε στις 28 Δεκεμβρίου 2004 στη Νέα Υόρκη. Συγγραφέας, φιλόσοφος, δημοσιογράφος, ακτιβίστρια, η Σούζαν Σόνταγκ δίδαξε σε διάσημα πανεπιστήμια και είχε πλούσιο συγγραφικό και καλλιτεχνικό έργο.
